Թանգարան
  • Ո՜վ ցաւագին Տիրամայր, ահա քու առջեւդ կը խոնարհիմ իբր խեղճ մեղաւոր: Ընդունէ՛ աղօթքներս եւ արցունքներս:
    Ողջոյն քեզ Մարիամ...
    Ո՜վ ցաւագին Մարիամ, բարեխօսէ՛ ինծի համար, որ քեզի կը դիմեմ: Ո՜վ ցաւագին Տիրամայր, հոգիս յուսահատ է եւ կարիքներու բեռին տակ կքած: Զօրացո՛ւր եւ մխիթարէ` զիս զաւակդ: Կը սիրեմ քեզ եւ կը պաղատիմ քեզի:
    Ողջոյն Քեզ Մարիամ...
    Ո՜վ ցաւագին Մարիամ, բարեխօսէ՛ ինծի համար, որ քեզի կը դիմեմ: Ո՜վ ցաւագին Տիրամայր, սրտիս մէջ կը ծագի յոյսը՝ թէ զիս պիտի լսես անպայման: Այս է շնորհքը (...) որ կ'ակնկալեմ քեզմէ եւ ամբողջ սիրտս կը նուիրեմ քեզի:
    Ողջոյն Քեզ Մարիամ...
    Ո՜վ ցաւագին Մարիամ, բարեխօսէ՛ ինծի համար, որ քեզի կը դիմեմ: Ամէն:

  • Տէր Յիսուս, Երանելի Իգնատիոս Մալոյեանը Քեզ շատ սիրեց իր կեանքին ընթացքին ու յաճախ դիմեց Քեզի արտասանելով Քու Ս. Անունդ։ Ան՝ իր կեանքն ալ զոհեց Քու սիրոյդ եւ ժողովուրդիդ փրկութեան համար՝ յանձն առնելով չարչարանքներն ու մարտիրոս- ութիւնը։ Շնորհէ՛ մեզի, ո՜վ Տէր, անոր բարեխօսութեամբ, հետեւեալ շնորհքը..., զոր Քեզմէ կը խնդրենք, որպէսզի կարենանք հետեւիլ անոր օրինակին, նմանիլ անոր առաքին- ութիւններուն եւ տեսնել օր առաջ անոր պսակումը փառքով, զոր Եկեղեցին կը շնորհէ սուրբերուն։ Ամէն։
    Հայր մեր... Ողջոյն քեզ... Փառք Հօր...

Թանգարան

Ներածութիւն

Զմմառի բազմադարեան հաստատութիւնը՝ տարիներու հոլովոյթին, մեծ խնամքով պահած է մշակոյթի, պատմութեան ու գեղարուեստի վերաբերեալ բոլոր իրեղէնները, որոնք սեփականացուցած է միաբաններու յոգածութեամբ ու ջանքով և կամ ստացած է իբր նուիրատուութիւն՝ բարերարներու կողմէ: Վանքը այցելող ազգայիններուն՝ գուրգուրանքով ցուցադրած է զանոնք, իբրեւ հայ արուեստի գեղատիպ նմուշներ և կամ հայ մատենագրութեան փառաւոր աւանդներ:
Արշակ Չօպանեան այցելելով Զմմառի հայ վանքը 22 մայիս 1921-ին, հետեւեալ տողերը կ'արձանագրէ վանքի յուշամատեանին մէջ. « Մեծապէս ուրախ եմ այցելած ըլլալուս Զմմառու վանքը, որուն անունն ու համբաւը տղայութեան օրերէս իմացած էի: Գտայ հոն հայկական տաք ու մաքուր մթնոլորտ մը, Լիբանանի մէկ բարձունքին վրայ Հայաստանի կտոր մը գտայ: Անցեալին մէջ հայ ազգային ու մտաւոր կեանքի վառարան մը հանդիսացած այս վանքը՝ վաղը շատ աւելի ազգօգուտ հաստատութիւն մը պիտի դառնայ անշուշտ և ազատագրեալ Հայաստանին զօրացման ու պայծառացման պիտի սատարէ, կեցցէ՛ Զմմառու Հայկական Միաբանութիւնը»:
Զմմառի վանքի թանգարանի պաշտօնական բացումը կատարուեցաւ 5 Յունիս 1966-ին: Թեհրանէն՝ Պրն. Պօղոս Չիլոյեան՝ ազգասէր և մեծանձն բարերար, հոգաց թանգարանի կառուցման ծախսերը, «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հաստատութիւնը օժտեց կառուցուած սրահները գեղակերտ ցուցադարաններով և ցուցասեղաններով:
Թանգարանը կը կազմէ հայ ժողովուրդի պատմութեան կարեւոր հանգրուաններու պահպանման կեդրոն: Հոն կը գտնուին հեթանոս չաստուածներու արձանիկներ, հայ թագաւորներու պատկանող հայկական հին դրամներու ճոխ հաւաքածոյ, որուն մէջ կը գտնենք, օրինակի համար, դրամներ Մեծն Տիգրանի դիմանկարով՝ Քրիստոսէ առաջ 95-էն մինչեւ 55 տարիներուն, ինչպէս նաեւ հայոց միջնադարուն պատկանող հնութիւններ:
Թանգարանին մէջ սրահ մը յատկացուած է հին ու արդի հայ գեղանկարիչներու գործերուն:
Զմմառի թանգարանին նշանաւոր հնութիւններէն կը նկատուի Ս. Պետրոս Առաքեալի Ա. Թուղթը՝ մագաղաթի վրայ՝ յունարէն լեզուով գրուած. Ինչպէս նաեւ Քրիստոսի Խաչի մասունք և փշեպսակէն փուշ մը, ու բազմաթիւ սուրբերու մասունքներ, Ս. Գրիգոր Լուսաւորչի ծունկոսրը:
Մեծն Էմիր Պէշիրի (1788-1840) օրով ՝ այս կայքը այնքան կարեւորութիւն ստացաւ որ Կաթողիկոսները դարձան լաւագոյն խորհրդականները այդ մեծ Լիբանանցիին: Հոս էր որ ան կը թողուր իր գանձերն ու ընտանիքը, երբ կը հարկադրուէր երկար ժամանակ բացակայիլ Լիբանանէն: Խուցերու մէջ պահուած ունինք անոր երախտապարտութիւնը արտայատող առարկաներ: